Uit DGBC Wiki

KLI1 Thermisch buitenklimaat
Categorie: Gebiedsklimaat	Maximum aantal punten: 4	Verplicht? Nee

Doel van de credit

Het stimuleren van een comfortabel thermisch buitenklimaat in het gebied door het voorkomen van het ontstaan van het Urban Heat Island (UHI) effect.

Toepassing

Planfase	Realisatiefase	Beheerfase
√	√	√

Creditcriteria

Er kunnen maximaal 4 punten als volgt toegekend worden:

Punten	Criterium
1	Waar de geleverde bewijsvoering aantoont dat het UHI binnen de systeemgrens maximaal 0,5 is.
2	Waar de geleverde bewijsvoering aantoont dat het UHI binnen de systeemgrens maximaal 0,25 is.
2	Waar de geleverde bewijsvoering aantoont dat maatregelen zijn genomen in het plangebied om het UHI te voorkomen of zoveel mogelijk te beperken.

Indien wordt aangetoond dat Urban Heat Island effect geen enkele rol speelt in het plangebied (bijvoorbeeld een bos- of waterrijk buitengebied), dan kunnen automatisch 4 punten worden toegekend.

Criteria-eisen

Het volgende toont aan dat wordt voldaan:

Eerste punt:
1. Aan de hand van de formule van Alterra is aangetoond dat het UHI binnen de systeemgrens maximaal 0,5 is. (Formule: UHI = 0,04* stadsdichtheid in straal van 1,5 km - 0,04* % groen per hectare).

Tweede punt:
1. Aan de hand van de formule van Alterra is aangetoond dat het UHI binnen de systeemgrens maximaal 0,25 is.

Derde punt en vierde punt:
Volledig voorkomen van UHI binnen de systeemgrens, dit kan onder andere door de aanwezigheid van stadsbossen en parken binnen 500 m van verblijffuncties in het plangebied.
Ook kunnen er maatregelen getroffen worden om UHI zoveel mogelijk te beperken. Deze maatregelen zijn:

• groene bermen en verkeerslijnen langs alle wegen in het gebied
• straatbomen langs alle hoofdwegen in het gebied
• grasvelden in 10 % van de openbare ruimte
• groene geluidschermen
• stromend oppervlaktewater binnen 30 m van belangrijke verblijfsfuncties
• 30% van de verharding bestaat uit open verharding
• 40 % van de verhardingen bestaan uit materialen met hoge reflectie
• Zwemwater in het gebied
• Minimaal 5 verkoelende waterelementen in het gebied
• een waterpark in het gebied
• waterspeelplekken in het gebied

Er worden tenminste vier van bovenstaande maatregelen getroffen in de gebiedsontwikkeling.

Aanvullingen op de criteria-eisen

Benodigd Bewijsmateriaal

Planfase

Eerste punt:
Eis 1

• Kaart met daarop aangegeven de systeemgrens van het plangebied.
• Berekening aan de hand van de formule van Alterra welke aantoont dat aan de eis van maximaal 0,5 binnen de systeemgrens wordt voldaan.

Tweede punt:
Eis 1

• Kaart met daarop aangegeven de systeemgrens van het plangebied.
• Berekening aan de hand van de formule van Alterra welke aantoont dat aan de eis van maximaal 0,25 binnen de systeemgrens wordt voldaan.

Derde en vierde punt:
Eis 1

• Kaart met daarop aangegeven de systeemgrens van het plangebied.
• Documentatie en berekeningen die aantonen dat aan de hand van de genomen maatregelen de UHI volledig voorkomen wordt.

OF:

Uitgewerkt plan waarin vermeld dat ten minste vier van genoemde maatregelen om UHI te beperken of aan te passen aan UHI zullen worden toegepast of aanleg van stadsbossen en parken binnen 500 m van verblijffuncties in het gebied. Ook kunnen andere maatregelen met aantoonbaar vergelijkbaar effect worden genomen.

Realisatiefase

Eerste en Tweede punt:
Eis 1

• Een schriftelijke verklaring van de ontwikkelende partij waarin wordt bevestigd dat er tijdens de realisatie geen wijzigingen zijn opgetreden ten opzichte van de planfase en, indien er wel wijzigingen zijn aangebracht in het oorspronkelijke plan, een hernieuwde berekening volgens de formule van Alterra waaruit blijkt dat nog steeds wordt voldaan aan de creditvereisten die gelden voor de planfase.
  

Derde en vierde punt:
Eis 1

• Een schriftelijke verklaring van de ontwikkelende partij waarin wordt bevestigd dat er tijdens de realisatie geen wijzigingen zijn opgetreden ten opzichte van de planfase en, indien t.a.v. de maatregelen wel wijzigingen zijn aangebracht in het oorspronkelijke plan, een hernieuwde berekening volgens de formule van Alterra en documentatie waaruit blijkt dat nog steeds wordt voldaan aan de creditvereisten die gelden voor de planfase.
  

Beheerfase

Eerste punt:
Eis 1

• Een rapportage en berekening die aantoont dat het UHI daadwerkelijk is beperkt tot 0,5.

Tweede punt:

• Een rapportage en berekening die aantoont dat het UHI daadwerkelijk is beperkt tot 0,25.

Derde en vierde punt:
Eis 1

• Een rapportage en berekening die aantoont dat het UHI daadwerkelijk is voorkomen door van de getroffen maatregelen.

OF:

• Document dat aantoont dat ten minste vier van genoemde maatregelen om UHI te beperken of aan te passen aan UH zijn toegepast of de aanleg van stadsbossen en parken binnen 500m van verblijffuncties in het gebied. Of dat er andere maatregelen met aantoonbaar vergelijkbaar effect zijn genomen.
  

Definities

Gebiedsgrens / systeemgrens

Deze credit is van toepassing op de systeemgrens. Deze ligt maximaal 500m buiten de gebiedsgrens. Hierbij gaat het om het mogelijke UHI effect van buitenaf op het plangebied en de getroffen maatregelen, zoals aanleg of aanwezigheid van stadsbossen en parken, welke buiten het plangebied kunnen liggen.

Stadsdichtheid

Percentage van totale grondgebied dat bebouwd is. In stedelijk gebeid kan dit oplopen tot 30 á 40%

Aanvullende informatie

Mogelijkheden om maatregelen op het effect van de UHI te beperken:

• Stadsbossen en parken binnen 500 m van verblijffuncties in het plangebied
• Groene bermen en verkeerslijnen
• Straatbomen
• Grasvelden
• Groene geluidschermen
• Stromend oppervlaktewater
• Open verharding
• Verhardingen met hoge reflectie
• Zwemwater
• Waterelementen
• Waterparken
• Waterspeelplekken

In het milde klimaat in Nederland komen relatief weinig extreme temperaturen voor. Toch zal door klimaatverandering het aantal zomerse dagen (dagen met maximum temperatuur > 25^oC) en het aantal tropische dagen (dagen met maximum temperatuur > 30 ^oC) toenemen. Overlast door hitte manifesteert zich vooral in stedelijk gebied. Hier treedt het zogenaamde hitte eiland effect (Urban Heat Island, UHI) op. Dit is het fenomeen dat boven steden de temperatuur aanzienlijk hoger kan zijn dan boven het omringende platteland. Dit manifesteert zich vooral 's avonds en 's nachts omdat door de geometrie van de stad de warmte van overdag minder goed kan uitstralen naar boven. Ook wordt door opwarming van gebouwen, bestrating en verharding in de stad meer warmte geborgen dan in de groenere omgeving rondom de stad. Metingen in stedelijk gebied hebben aangetoond dat het temperatuurverschil als gevolg van UHI kan oplopen tot 8 ^oC. Door Alterra-WUR zijn de gemeten temperatuurverschillen tussen stedelijk gebied en de groene omgeving vergeleken met een aantal stadkenmerken, zoals percentage groen en percentage bebouwing. Op basis van de correlatie tussen de metingen en de kenmerken is een formule afgeleid: UHI = 0,04* stadsdichtheid in straal van 1,5 km - 0,04* % groen per hectare (bron: Klimaateffectatlas van Nederland).

Mogelijke maatregelen:
Door inbreng van groen in de stad zal het UHI-effect verminderen. Vooral stadsparken hebben een relatief grote invloed op de temperatuur in de omgeving. Bomen werken verkoelend door schaduw en evapotranspiratie. Het verschil in temperatuur tussen park en het omliggende stedelijk gebied varieert van 1-4,7 ^oC . Het bereik van het verkoelend effect varieert van 100m tot 1 km.

Water heeft alleen een verkoelend effect op relatief korte afstand. Stromend oppervlaktewater heeft verkoelend effect van 1-3 ^oC tot een afstand van 30-35m. Waterelementen, waar water versproeid of verspreid wordt, zoals fonteinen hebben een voelbaar verkoelend effect tot op 30m afstand. Door albedo (reflectiewaarde) van materialen te verhogen met 25-40% kan de buitentemperatuur met 1-4 ^oC zakken (alleen ter plaatse van de toegepaste materialen)

Referenties

• Klimaateffectatlas van Nederland - Alterra
• Werken aan een hittebestendige stad - Een handreiking met maatregelen om de temperatuur-gerelateerde effecten van klimaatverandering in steden op te vangen - concept Grontmij/provincie Limburg.
  

Koppeling met andere credits in dit Keurmerk

Koppeling met andere keurmerken